Αφιέρωμα στον Olivier Messiaen

Το 2018, συμπληρώθηκαν 110 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου θεωρητικού, οργανίστα, συνθέτη και καθηγητή σύνθεσης Ολιβιέ Μεσσιάν, του οποίου το έργο κατέχει κομβική θέση στη μουσική του 20ού αιώνα. Το Ωδείο Αθηνών, επιθυμώντας να ενισχύσει την επαφή των σπουδαστών του με το μοντέρνο και σύγχρονο ρεπερτόριο, συνεργάζεται με τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση για ένα σημαντικό αφιέρωμα στον Μεσσιάν.

Το πρωτοποριακό έργο του και η εμπνευσμένη διδασκαλία του θα παρουσιαστούν με τη συνδρομή του πιανίστα Florent Boffard, μαθητή της Yvonne Loriod, συζύγου του Μεσσιάν και ιδανικής ερμηνεύτριας των έργων του, καθώς και του συνθέτη Alain Louvier που μαθήτευσε στην τάξη του Μεσσιάν, από την οποία πέρασαν μερικοί από τους σημαντικότερους συνθέτες του 20ού αιώνα.

Αφιέρωμα Ολιβιέ Μεσιάν 4-7 Μαρτίου 2019

 

Το αφιέρωμα πραγματοποιείται με τη συνεργασία του Ωδείου Αθηνών, της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών και του Conservatoire National Supérieur de Musique et de Danse de Paris. Οι εκδηλώσεις πραγματοποιούνται στην αίθουσα «Άρης Γαρουφαλής» του Ωδείου Αθηνών εκτός από τη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης της Πέμπτης 7 Μαρτίου
(16:30-18:00) που θα γίνει στην αίθουσα 35.

Όλες οι εκδηλώσεις είναι με ελεύθερη είσοδο για το κοινό. Eπιμέλεια αφιερώματος: Νίκος Αθηναίος, Λορέντα Ράμου

Δευτέρα 4 Μαρτίου:
20:30 Ρεσιτάλ πιάνου του Florent Boffard
Olivier Messiaen : Le Courlis cendré
Tristan Murail: La Mandragore
Olivier Messiaen: L'Alouette lulu
George Benjamin: Shadowlines
Olivier Messiaen: Le Loriot

Τρίτη 5 Μαρτίου
10:00 – 13:00 και 15:00-18:00
Μaster class πιάνου και μουσικής δωματίου του Φλοράν Μποφάρ σε έργα ΟΜεσσιάν και μαθητών του. 20:30 Ομιλία Alain Louvier «Ο Μεσσιάν και η συναυλία της φύσης» (στα γαλλικά με ελληνικούς υπότιτλους)

Τετάρτη 6 Μαρτίου
10:00 – 13:00
Master class ανάλυσης του Αλαίν Λουβιέ
Ανάλυση των έργων του Μεσσιάν Regard des Anges για πιάνο (από τα 20 Βλέμματα πάνω στο Θείο Βρέφος), La chouette hulotte για πιάνο (από τον Κατάλογο των Πουλιών) και Couleurs de la Cité Céleste για ορχήστρα (στα γαλλικά με μετάφραση στα ελληνικά).

15:00-18:00
Εργαστήρι σύνθεσης του Αλαίν Λουβιέ, σε επιλεγμένα έργα των συμμετεχόντων, τα οποία βασίζονται πάνω σε στοιχεία που προέρχονται από το έργο του Μεσσιάν (στα γαλλικά με μετάφραση στα ελληνικά).

20:30
Συναυλία καθηγητών του Ωδείου Αθηνών με τη συμμετοχή του Αλαίν Λουβιέ και της Marie-Paule Siruguet (πιάνο 4 χέρια) σε έργα Ολιβιέ Μεσσιάν, Gérard Grisey, François-Bernard Mâche, Αλαίν Λουβιέ και Γιώργου Κουρουπού.

Πέμπτη 7 Μαρτίου
16:30-18:00 Συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με θέμα «Η ερμηνεία των έργων του Ο. Μεσσιάν» με τον Φλοράν Μποφάρ και έλληνες πιανίστες. Συντονισμός: Λορέντα Ράμου (στα αγγλικά, χωρίς μετάφραση)

19:00 Ο François-Bernard Mâche και ο Γιώργος Κουρουπός και ο συνομιλούν για τις σπουδές τους με τον Μεσσιάν

20:30 Συναυλία μαθητών του ΩΑ και συμμετεχόντων στη master class με έργα Μεσσιάν, μαθητών του και έργα συμμετεχόντων στο εργαστήρι σύνθεσης.

Πληροφορίες για τη συμμετοχή στη master class και το εργαστήρι σύνθεσης:
Μaster class πιάνου και μουσικής δωματίου

Η master class απευθύνεται σε μαθητές του Ωδείου Αθηνών και εξωτερικούς συμμετέχοντες. Τα έργα μπορούν να είναι του Μεσσιάν, συνθετών που υπήρξαν μαθητές του και συνθετών που είχαν μια στενή σχέση μαζί του. Μπορείτε να δείτε εδώ μία ενδεικτική λίστα. Μπορούν επίσης να παρουσιαστούν έργα που δεν είναι στη λίστα, εφόσον πληρούν τα παραπάνω κριτήρια.

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να στείλουν τις αιτήσεις τους ως τις 20 Ιανουαρίου στις ηλεκτρονικές διευθύνσεις nikos.athineos@gmail.com και l.ramou@sgt.gr.

Θα πρέπει να περιλαμβάνει, για τους μαθητές του Ωδείου Αθηνών, βιογραφικό σημείωμα και τον τίτλο του προτεινόμενου έργου. Για τους συμμετέχοντες εκτός Ωδείου Αθηνών: βιογραφικό σημείωμα, τίτλος του προτεινόμενου έργου και μία πρόσφατη ηχογράφηση (video/audio) με εκτέλεσή τους, διάρκειας 5-8’. Για τα σύνολα μουσικής δωματίου οι συμμετέχοντες μπορούν να υποβάλλουν είτε
ηχογράφηση με εκτέλεση του συνόλου, είτε ξεχωριστές ηχογραφήσεις για το κάθε μέλος. Οι συμμετέχοντες που θα επιλεχθούν θα ειδοποιηθούν αρχές Φεβρουαρίου.

Εργαστήρι σύνθεσης
Το εργαστήρι απευθύνεται σε μαθητές των τάξεων σύνθεσης και θεωρητικών του Ωδείου Αθηνών και εξωτερικούς συμμετέχοντες, οι οποίοι θα παρουσιάσουν σύντομα έργα πάνω σε στοιχεία που προέρχονται από το έργο του Μεσσιάν. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να υποβάλλουν ως τις 20 Ιανουαρίου βιογραφικό σημείωμα και το έργο τους, που θα πρέπει να γραφτεί σύμφωνα με τις συνημμένες οδηγίες στην ηλεκτρονική διεύθυνση l.ramou@sgt.gr. Θα ειδοποιηθούν αρχές Φεβρουαρίου για τη συμμετοχή τους. Η επιλογή θα γίνει από τον Αλαιν Λουβιέ.
Το κόστος συμμετοχής στη master class και το εργαστήρι σύνθεσης είναι 25€ για τους μαθητές του Ωδείου Αθηνών και 40€ για τους εξωτερικούς συμμετέχοντες. Oι ακροατές της master class ανάλυσης μπορούν να συμβουλευτούν τα έργα του Μεσσιάν που θα παρουσιαστούν στη Μουσική Βιβλιοθήκη Λίλιαν Βουδούρη.

Ο Ολιβιέ Μεσσιάν (Αβινιόν 1918 – Κλισύ 1992) είναι ένας από τους σημαντικότερους συνθέτες του 20ού αιώνα. Οργανίστας, πιανίστας αλλά και ορνιθολόγος, αναγνωρίστηκε διεθνώς για την εμπνευσμένη διδασκαλία του στο Conservatoire του Παρισιού. Κοντά του μελέτησαν συνθέτες όπως ο Pierre Boulez, ο Karlheinz Stockhausen, ο Ιάννης Ξενάκης, ο Gérard Grisey, ο Tristan Murail και ο György Kurtág. Ο Μεσσιάν ανέπτυξε μια προσωπική μουσική γλώσσα, που βασίζεται σε ρυθμούς της ινδικής μουσικής και τη μετρική της αρχαίας ελληνικής μουσικής, σε ένα ολοκληρωμένο αρμονικό σύστημα το οποίο συνδύαζε με χρωματικές αντιστοιχίες, στην ενσωμάτωση μεταγραφών από φωνές πουλιών, στην περίτεχνη ενορχήστρωση και στη χρήση σπάνιων οργάνων (όπως τα κύματα Μαρτενό).

Πολλά έργα του έχουν έντονο θρησκευτικό χαρακτήρα, καθώς η πίστη ήταν γι’ αυτόν μια δημιουργική κινητήρια δύναμη. Συνέθεσε μεγάλους κύκλους έργων για σόλο πιάνο («20 βλέμματα πάνω στο Θείο Βρέφος», «Κατάλογος πουλιών»), για εκκλησιαστικό όργανο («Λειτουργία της Πεντηκοστής», «Βιβλίο για όργανο»), μουσική δωματίου («Κουαρτέτο για το τέλος του χρόνου», «Ο μαύρος κότσυφας»), έργα για φωνή («Ποιήματα για τη Μι», «Τραγούδια της γης και του ουρανού», “Harawi”), για μεγάλη ορχήστρα («Η Ανάληψη», «Συμφωνία Τουρανγκαλίλα»), την όπερα «Άγιος Φραγκίσκος της Ασίζης» κ.ά.

Αλαίν Λουβιέ (γενν. 1945) σπούδασε μαθηματικά, παράλληλα με τις σπουδές του στο Ανώτατο Εθνικό Ωδείο του Παρισιού κοντά στον Ολιβιέ Μεσσιάν και τον Manuel Rosenthal. Αποφοίτησε με 9 πρώτα βραβεία, ενώ κέρδισε επίσης το Grand Prix de Rome από το Ινστιτούτο της Γαλλίας. Του απονεμήθηκαν τα βραβεία Honegger (1975), Paul Gilson (1981) και Georges Enesco από τη SACEM (1986).

Παράλληλα με την καριέρα του ως συνθέτης και διευθυντής ορχήστρας, ανέλαβε τη διεύθυνση του Ωδείου της Boulogne-Billancourt (1972-86) και στη συνέχεια του Ανώτατου Εθνικού Ωδείου του Παρισιού (1986-91), πραγματοποιώντας τη μεταφορά του στη Cité de la Musique και ιδρύοντας νέα τμήματα. Από το 1991 έως το 2009 ανέλαβε την τάξη της Ανάλυσης, ενώ από το 2009 επανήλθε στη διεύθυνση του Ωδείου της Boulogne-Billancourt. Ως μαέστρος, έχει συνεργαστεί ιδιαίτερα με το Ensemble de l’Itinéraire, παρουσιάζοντας πρεμιέρες έργων των Karlheinz Stockhausen, Giacinto Scelsi, Gérard Grisey, Tristan Murail, Michaël Lévinas, Bruno Mantovani κ.ά. Ως συνθέτης, εισήγαγε από το 1964 μια ειδική σημειογραφία και τρόπους παιξίματος στα έργα του για πιάνο. Ενδιαφέρεται επίσης για τη μουσική μεταφορά μαθηματικών εννοιών στη σύνθεση και τη χρήση μικροδιαστημάτων. Τα έργα του για ορχήστρα συνδυάζουν έναν προσωπικό, ποιητικό χαρακτήρα με την κληρονομιά της γαλλικής μουσικής.
alain-louvier.com

Ο Φλοράν Μποφάρ έγινε δεκτός σε ηλικία 12 ετών στο Ανώτατο Εθνικό Ωδείο του Παρισιού, στην τάξη της Yvonne Loriod, απ’ όπου αποφοίτησε με το πρώτο βραβείο πιάνου και τα πρώτα βραβεία μουσικής δωματίου, συνοδείας στο πιάνο, αρμονίας και αντίστιξης. Έχει εμφανιστεί σε κορυφαία φεστιβάλ (Ζάλτσμπουργκ, Μπαθ, Βερολίνο, Άλντεμπουργκ, La Roque d’Anthéron κ.ά.) και έχει παίξει υπό τη διεύθυνση των Pierre Boulez, Simon Rattle, Leon Fleisher και Péter Eötvös, με την Εθνική Ορχήστρα της Λυών, τη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Φράιμπουργκ, την Ορχήστρα ΝDR Elbphilharmonie και τη Φιλαρμονική Ορχήστρα της Γαλλικής Ραδιοφωνίας. Σολίστας στο Ensemble Intercontemporain από το 1988 έως το 1999, συνεργάστηκε με τους σημαντικότερους σύγχρονους συνθέτες και παρουσίασε πρώτες εκτελέσεις έργων των Μπουλέζ, Franco Donatoni, György Ligeti κ.ά.

To ενδιαφέρον του να κάνει το σύγχρονο ρεπερτόριο πιο κατανοητό στο κοινό τον οδήγησε να υλοποιήσει εργαστήρια και συναυλιακές παρουσιάσεις, ενώ έγραψε και το κείμενο του φιλμ “Schoenberg, le malentendu” (Σένμπεργκ, ο παρεξηγημένος), που συνόδευε την ηχογράφησή του με τα πιανιστικά άπαντα του συνθέτη το 2015. Έχει επίσης ηχογραφήσει έργα των Μπουλέζ, Gabriel Fauré, Claude Debussy, Béla Bartók και Luciano Berio. Του έχει απονεμηθεί το βραβείο Belmont για την αφοσίωσή του στη σύγχρονη μουσική. Διδάσκει πιάνο στο Ανώτατο Εθνικό Ωδείο του Παρισιού.

www.florentboffard.com

Πηγή

21
Top